Wat is een ets? Zo wordt een etsplaat gemaakt
Een ets is een afdruk van een metalen plaat waarin de lijnen met zuur of een ander bijtmiddel zijn uitgebeten. De kunstenaar tekent met een naald door een beschermende laag op de plaat. Het bijtmiddel werkt alleen in op de blootgelegde lijntjes en vormt daar groefjes. Bij het drukken zit de inkt in die groefjes, en vochtig papier wordt er met een pers in gedrukt. Etsen is daarmee een vorm van diepdruk. Hieronder lees je hoe een etsplaat ontstaat, waarom er van één ets soms vijf verschillende versies bestaan, waarin een ets verschilt van een gravure en een droge naald, en hoe je een echte ets aan de wand herkent.
Plaat en vochtig papier gaan onder vilt door de etspers.

| Eeuw | Etsen in de collectie |
|---|---|
| zestiende | 8.015 |
| zeventiende | 51.673 |
| achttiende | 69.744 |
| negentiende | 34.441 |
| twintigste | 9.783 |
Aantallen: online collectie van het Rijksmuseum, opgehaald op 2 november. Een blad met meer technieken telt bij elke techniek mee; de eeuw volgt de datering in de catalogus. Levensjaren: Wikidata.
Raad het getal
Bij hoeveel prenten in het Rijksmuseum staat etsen als techniek vermeld?
Bij 188.711 prenten staat etsen als techniek vermeld, ongeveer 51 procent.
Raad het getal
Hoeveel geëtste bladen van Rembrandt heeft het Rijksmuseum?
Hij maakte rond de driehonderd etsen, maar het Rijksmuseum heeft 1.323 geëtste bladen van hem.
Is het een echte ets?
- Zoek de plaatrand rond de afbeelding.
- Pak een loep en houd een lamp schuin naast het blad.
- Kijk of je doorlopende lijnen ziet en geen stipjes.
- Let op stevig, licht korrelig papier.
- Twijfel je, vraag het dan aan een taxateur of prentenkabinet.
Koppel: Techniek en kenmerk
- Ets: lijnen door bijten
- Gravure: gesneden met een burijn
- Droge naald: braam met fluweelzachte rand
- Aquatint: harspoeder voor grijze tinten
- Mezzotint: opgeruwde plaat, lichte delen gladgeschraapt
Test jezelf
1. Waarmee snijdt een graveur de lijnen in het metaal?
Bij een gravure snijdt de graveur de lijnen rechtstreeks in het metaal met een burijn.
2. Waarvoor is de aquatint bedacht?
Met lijnen alleen maak je geen egaal grijs vlak. Daarvoor is de aquatint bedacht.
3. Wat heet een versie van de plaat waarvan afdrukken bewaard zijn?
Elke versie die zo ontstaat en waarvan afdrukken bewaard zijn, heet een staat.

Geplaatst door de redactie van Het Proefvel